بررسی عمل و شخصیت حقوقی وقف و شرایط صحت آن

بررسی عمل و شخصیت حقوقی وقف و شرایط صحت آن

شرایط و شخصیت حقوقی وقف
شرایط حقوقی وقف
شخصیت حقوقی وقف
دانلود پایان نامه وقف
بررسی عمل حقوقی منشاء وقف
شرایط صحت وقف
شرایط مال موقوفه
شرایط اداره وقف
شرایط تبدیل وقف
شرایط پایان وقف

رفتن به سایت اصلی

دانلود پایان نامه رشته حقوق

بررسی عمل و شخصیت حقوقی وقف و شرایط صحت آن

 

 

 

چکیده:

در این تحقیق ابتدا به بررسی عمل حقوقی منشاء وقف می‌پردازیم. سپس شرایط صحت وقف را بررسی خواهیم کرد که از جمله شرایط وقف، موقوف علیه و شرایط مال موقوفه نیز مورد توجه قرار خواهد گرفت.و در نهایت نیز شخصیت حقوقی وقف را بررسی می‌کنیم. 

 

در رابطه با ماهیت حقوقی عمل منشاء وقف میان فقها و حقوقدانان اختلاف است. نظرات فقها را می‌توان به سه دسته‌ی اصلی تقسیم نمود: گروهی از فقها که وقف را ایقاع می‌دانند گروهی که وقف خاص را عقد و وقف عام را ایقاع می‌دانند ودر آخر نیز دسته ای از فقها که وقف را به طور مطلق عقد می‌دانند. در اینجا به اختصار به برخی از استدلالات طرفداران هر نظریه خواهیم پرداخت.

دسته اول فقها معتقدند که قبولی در وقف به طور مطلق (چه در وقف عام و چه در وقف خاص) لازم نیست و وقف نوعی ایقاع است. در این میان می‌توان به منطق بحرایی در حدائق، صاحب مفتاح الکرامه، کاشف الغطاء و در بین فقهای معاصر نیز به آیت الله خویی وامام خمینی اشاره داشت. وجه مشترک استدلالات فقها در این راستا را می‌توان بدین شرح خلاصه کرد که اولاً اصل عدم اشتراط قبول است، ثانیاً وقف صرف فک ملک بوده و تملیک نیست تا نیازی به قبولی کسی داشته باشد و در آخر هم باید گفت روایات مربوط به وقف خالی از لزوم قبولی است. محقق بحرایی در این زمینه به روایات متعدد اشاره نموده‌اند که در همگی معصوم در مقام بیان احکام وقف بوده است و با این حال ذکری از لزوم قبول به میان نیاورده است. 

گروه دوم فقها معتقدند که وقف خاص عقد بوده که در نتیجه در آن قبولی لازم است ولی انعقاد وقف عام نیاز به قبولی نداشته و در نتیجه عقد نمی‌باشد. در این جا می‌توان به قول علامه حلی در کتاب قواعد اشاره داشت که پس از تعریف کلی وقف به عقدی که مفید «تحبیس الاصل و تسبیل المنفعه» می‌باشد در ادامه بحث خود با اشاره به قسم دوم وقف عنوان می دارند که: «ولو کان الوقف علی المصالح لم یشترط القبول» 

 

شهید ثانی در شرح لمعه با ذکر این مطلب که ظاهر از عبارت شهید اول عدم اشتراط قبول در هیچ یک از اقسام وقف است اضافه می‌کند که قول بهتر آن است که اگر وقف برای کسی باشد که نسبت به او امکان قبول وجود دارد، قبول را شرط بدانیم و چنین وقفی را از عقود به شمار آوریم زیرا «داخل کردن مالی در ملکیت دیگری منوط به رضایت او می‌باشد»  سپس در ادامه می‌فرماید «اگروقف بر مصلحت عامه یا افراد غیرمحصور باشد مانند فقراء قبول شرط نیست اگرچه ممکن است این وقف از جانب حاکم مورد قبول واقع شود» 

از فقهای دیگری که با این تفکیک موافقند می‌توان به فیض کاشانی و علامه در تذکره و در میان فقها معاصر، ابوالحسن اصفهانی و آیت الله گلپایگانی رااشاره کرد.  آیت الله سید حسینی عاملی در مفتاح الکرامه فی شرح القواعد العلامه در ذیل نظر علامه در این رابطه توضیح می‌دهند که: «در وقف بر جهات خاص همانند فرد معین یا جماعت معین، چون عقد است و ایجاب و قبول هم در آن امکان دارد همانند سایر عقود به قبول نیاز دارد اما در وقف بر جهات عام، وقف فک ملک است و به خدای متعال منتقل می‌شود لذا قبول ممکن نیست و در نتیجه شرط هم نیست» 

دسته‌ی سوم فقها که از جمله می‌توان به آخوند خراسانی اشاره داشت معتقدند که وقف عقد است و قبولی در هر دو نوع وقف خاص و عام لازم است. آخوند خراسانی مسأله را بدین شرح توضیح می‌دهد که دلیلی بر فرق گذاشتن میان وقف خاص و وقف عام به دلیل عدم امکان قبولی برای وقف عام وجود ندارد و اصل لزوم قبولی به طور مطلق است و با وجود حاکم و آنچه در حکم آن است امکان قبولی  برای وقف عام نیز میسر است. 

 

در حقوق ایران نیز در این زمینه بحث‌هایی صورت گرفته است. قانون مدنی ایران وقف را در جلد اول قانون یعنی اموال آورده است و در تعریفی که از آن در ماده 55 ارائه داده است به واژه عقد اشاره‌ای نداشته منتها در ماده 56 چنین مقرر داشته است: «وقف واقع می‌شود به ایجاب از طرف واقف به هر لفظی که صراحتاًدلالت بر معنی آن کند و قبول طبقه اول از موقوف علیهم یاقائم مقام قانونی آنها در صورتی که محصور باشند مثل وقف بر اولاد و اگر موقوف علیهم غیرمحصور یا وقف بر مصالح عامه باشد در این صورت قبول حاکم شرط است» 

ملاحظه می‌شود که با توجه به اشتراط قبولی در انعقاد وقف در قانون مدنی ایران، وقف چه عام و چه خاص نوعی عقد شناخته شده است و در واقع از نظر گروه سوم فقها که شرح آن گذشت پیروی شده است. 

 

حقوقدانان ایران نیز نظرهای متفاوتی را در این باره بیان کرده‌اند. برخی در تعریف وقف صراحتاً آن را عقد دانسته‌اند و وقف خاص را وقفی دانسته‌اندکه در آن موقوف ملک موقوف علیهم می‌شود.  برخی نیز معتقدند هیچ ضرورتی ندارد تا تمامی تغییرات در مالکیت را در قالب عقد توجیه کنیم و بهترین توجیه برای ساختار وقف آن است که آن را عقد الحاقی بدانیم. در واقع هرچند وقف با تراضی واقع می‌شود و قانونگذار قالب عقد را برای ایجاد این سازمان حقوقی برگزیده است، عقد وقف «از جهت آثار در شمار سازمانهای حقوقی است. زیراهمین که تأسیس شود، حاکمیت اراده طرفین بر آن قطع می‌گردد و تنها قانون و اساسنامه وقف بر آن حکومت دارد در حالی که عقد ساخته‌ی تراضی طرفین است و این سبب ارادی می‌تواند آن را منحل سازد یا آثار و شروط آن را تغییر دهد. شاید نویسندگان قانون مدنی نیز با ملاحظه همین اشکال‌ها، وقف را در زمره عقود معین نیاورده‌اند و آن را در فصل حق انتفاع بحث کرده‌اند.» 

چنانچه وقف را عقد بدانیم باید در نظر داشت که موقوف علیهم آنچه را که مدنظر واقف است قبول می‌کند. این مسأله حتی در نمونه‌های وقف نامه نیز قابل مشاهده است که گویی نوعی ایقاع بوده و سندی یک طرفه در حال تنظیم است. در عقد وقف، اراده واقف حاکم است و این مسأله از احادیث مربوط به وقف نیز قابل برداشت است. برای مثال می‌توان به روایت «الوقوف تکون علی حسب ما یوقفها اهلها»  اشاره داشت. بر این اساس وقف تابع شرایطی است که واقف مقرر نموده وآنچه از قصد وی دانسه می‌شود یا از عرف فهمیده می‌شود. 

 

 

 

 

کلمات کلیدی:

منشاء وقف

شرایط وقف

شخصیت حقوقی وقف

 

 

 

 

فهرست مطالب

شرایط و شخصیت حقوقی وقف 1

 

مبحث اول: عمل حقوقی منشأ وقف 3

 

مبحث دوم: شرایط صحت وقف 6

گفتار اول: شرایط انعقاد وقف 6

بند اول: تراضی 7

بند دوم: قبض 7

بند سوم: جهت مشروع 8

گفتار دوم: شرایط واقف و موقوف علیه 9

بند اول: واقف 10

بند دوم: موقوف علیه 11

گفتار سوم: شرایط مال موقوفه 11

بند اول: تعریف مال و مالیت 11

بند دوم: شرایط مال موقوفه در فقه شیعه و فروعات آن 16

الف)شرایط مال موقوفه در فقه شیعه 16

ب)وقف کلی 19

ج)وقف منفعت 20

د)وقف دین 21

ه)وقف مالیت و وقف پول 21

ی)وقف مال مشاع 26

بند سوم: شرایط مال موقوفه در حقوق ایران 26

 

مبحث سوم:شخصیت حقوقی وقف 29

گفتار اول: تعریف شخصیت حقوقی 29

گفتاردوم: شخصیت حقوقی در فقه شیعه 30

گفتار سوم: شخصیت حقوقی وقف در فقه شیعه 33

گفتار چهارم: شخصیت حقوقی وقف در حقوق ایران 35

 

مبحث چهارم: شرایط اداره، تبدیل و پایان وقف 39

گفتار اول: اداره وقف 40

گفتار دوم: فروش و استبدال مال موقوفه 41

گفتار سوم: پایان وقف 44

فهرست منابع 45

 

 

 

  • تاثیر استراتژی منابع انسانی بر ارزیابی عملکرد مدیران

    تاثیر استراتژی منابع انسانی بر ارزیابی عملکرد مدیران پایان‌نامه ارزیابی عملکرد مدیران پایان‌نامه استراتژی های منابع انسانی شاخص های ارزیابی عملکرد مدیران روشهای ارزیابی عملکرد مدیران مولفه های استراتژی های منابع انسانی پایان‌نامه استراتژی های منابع انسانی در شرکت نفت…

  • مبانی نظری و پیشینه تحقیق عدالت سازمانی

    مبانی نظری و پیشینه تحقیق عدالت سازمانی پیشینه عدالت سازمانی تاریخچه عدالت سازمانی پیشینه تحقیق عدالت سازمانی پیشینه پژوهشی عدالت سازمانی مبانی نظری عدالت سازمانی چارچوب نظری عدالت سازمانی ادبیات نظری عدالت سازمانی پیشینه داخلی عدالت سازمانی پیشینه خارجی عدالت…

  • مبانی نظری و پیشینه تحقیق ارزش ویژه برند لبنبات

    مبانی نظری و پیشینه تحقیق ارزش ویژه برند لبنبات مبانی نظری ارزش ویژه برند لبنبات دانلود مبانی نظری ارزش ویژه برند لبنبات پیشینه تحقیق ارزش ویژه برند لبنبات ادبیات نظری ارزش ویژه برند لبنبات فصل دوم پایان نامه ارزش ویژه…

  • پاورپوینت فصل اول کتاب نگرش جامع بر مدیریت استراتژیک تألیف دکتر علی احمدی و همکاران با موضوع تاريخچه و سير تحول برنامه ريزي

    پاورپوینت فصل اول کتاب نگرش جامع بر مدیریت استراتژیک تألیف دکتر علی احمدی و همکاران با موضوع تاريخچه و سير تحول برنامه ريزي کلمات کلیدی : پاورپوینت فصل اول کتاب نگرشی جامع بر مدیریت استراتژیک تألیف دکتر علی احمدی و…

  • پرسشنامه رابطه خودکارآمدی و اهمال کاری تحصیلی در دانش آموزان

    پرسشنامه رابطه خودکارآمدی و اهمال کاری تحصیلی در دانش آموزان پرسشنامه اهمال کاری تحصیلی دانلود پرسشنامه اهمال کاری تحصیلی پرسشنامه اهمال کاری تحصیلی راثبلوم پرسشنامه اهمال کاری تحصیلی سولومون و راثبلـوم دانلود پرسشنامه اهمال کاری تحصیلی سولومون پرسشنامه اهمال کاری…

  • بررسی پدیده جهانی شدن و چالشهای آن در آموزش و پرورش در سطح جهانی

    بررسی پدیده جهانی شدن و چالشهای آن در آموزش و پرورش در سطح جهانی جهانی شدن تحول درآموزش و پرورش چالشهای جهانی شدن در آموزش و پرورش دانلود پایان نامه رشته تکنولوژی اطلاعات جهانی شدن و تحول درآموزش و پرورش…

  • طبقه‌بندی جوشكاری

    طبقه‌بندی جوشكاری جوشكاری نقاط جوش دسته بندی جوشكاری طبقه‌بندی جوشكاری سیستم همکاری در فروش فایل همکاری در فروش فایل فروش فایل fileina فروشگاه ساز فایل فروشگاه فایل خرید مقاله و تحقیق مکانیک رفتن به سایت اصلی طبقه‌بندی جوشكاری   مقدمه…

  • مبانی نظری ابهام و لزوم رفع آن از مورد معامله

    مبانی نظری ابهام و لزوم رفع آن از مورد معامله اصل لزوم رفع ابهام ابهام در معامله ابهام در مورد معامله رفع ابهام از مورد معامله جلوه‌های ابهام در مورد معامله ابهام در مورد معامله و لزوم رفع آن مبانی…

  • مطالعه جغرافیا طبیعی و تاریخی و جمعیتی منطقه 15 تهران

    مطالعه جغرافیا طبیعی و تاریخی و جمعیتی منطقه 15 تهران مطالعه تاریخی منطقه 15 تهران مطالعه جمعیتی منطقه 15 تهران مطالعه جغرافیا طبیعی منطقه 15 تهران مطالعه جغرافیا طبیعی و تاریخی و جمعیتی منطقه 15 تهران دانلود مقالات جغرافیا دانلود…

  • بررسی طراحی اجرایی و تحلیل بار در تقسیم بندی متفاوت شمع ها

    بررسی طراحی اجرایی و تحلیل بار در تقسیم بندی متفاوت شمع ها تقسیم بندی متفاوت شمع ها تحلیل بار در شمع ها بررسی طراحی اجرایی متفاوت شمع ها راهکارهای علمی طراحی شمع‌ها طراحی سازه‌ای شمع انواع شمع عمیق از نظر…

  • پروژه پایانی رشته کشاورزی با عنوان ژنهای موثر در گلدهی

    پروژه پایانی رشته کشاورزی با عنوان ژنهای موثر در گلدهی گلدهی ژنهای گلدهی ژنهای موثر در گلدهی پردازش Ana تنظیم شده دانلود پروژه پایانی رشته کشاورزی رفتن به سایت اصلی دانلود پروژه پایانی رشته کشاورزی با عنوان ژنهای موثر در…

  • ارزیابی اثرات ساختار سازمانی بر رضایت شغلی پرسنل

    ارزیابی اثرات ساختار سازمانی بر رضایت شغلی پرسنل ساختار سازمانی رضایت شغلی رضایت شغلی کارکنان دانشگاه تاثیر ساختار سازمانی بر رضایت شغلی دانلود پایان نامه رضایت شغلی دانلود پایان نامه تاثیر ساختار سازمانی بر رضایت شغلی تاثیر ساختار سازمانی بر…

  • بررسی مولفه های کلیدی ارزیابی عملکرد مدیریت اعضا هیات علمی دانشگاه

    بررسی مولفه های کلیدی ارزیابی عملکرد مدیریت اعضا هیات علمی دانشگاه ارزیابی عملکرد کارکنان پایان نامه ارزیابی عملکرد پایان نامه ارزیابی عملکرد کارکنان شاخص های ارزیابی عملکرد کارکنان شاخص های کلیدی ارزیابی عملکرد مدل های نوین ارزیابی عملکرد کارکنان پایان…

  • پلیمر مهندسی PET و افزودنی U1

    پلیمر مهندسی PET و افزودنی U1 پلیمر PET افزودنی U1 محصولات پلیمری پلیمر مهندسی PET و افزودنی U1 مزایای استفاده از افزودنی U1 در PET سیستم همکاری در فروش فایل همکاری در فروش فایل فروش فایل دانلود مقالات صنایع فروشگاه…

  • الگوریتم و برنامه نویسی ژنتیك

    الگوریتم و برنامه نویسی ژنتیك یادگیری ماشین برنامه نویسی ژنتیك الگوریتم های ژنتیک عمومی دانلود مقاله الگوریتم و برنامه نویسی ژنتیك سیستم همکاری در فروش فایل همکاری در فروش فایل همکاری در فروش فروش فایل انجام پروژه و پایان نامه…

  • آثار اعتراض به رای داوری در کنوانسیون های بین‌المللی و حقوق داخلی کشورها

    آثار اعتراض به رای داوری در کنوانسیون های بین‌المللی و حقوق داخلی کشورها اعتراض به رای داوری آثار اعتراض به رای داوری رویه داوری‌های تجاری بین‌المللی آثار اعتراض به رای داوری در حقوق ایران آثار اعتراض به رای داوری در…

  • مقاله رشته فلسفه با عنوان آنارشیسم پنهان

    مقاله رشته فلسفه با عنوان آنارشیسم پنهان لوح سفید آنارشیسم انسان‏شناسی شناخت‏شناسی فلسفه سیاسی دانلود مقاله رشته فلسفه با عنوان آنارشیسم پنهان مقدمه ای تاریخی بر آنارشیسم سیستم همکاری در فروش فایل همکاری در فروش فایل فروش فایل fileina فروشگاه…

  • چارچوب نظری و پیشینه پژوهش انواع سبکهای فرزندپروری

    چارچوب نظری و پیشینه پژوهش انواع سبکهای فرزندپروری مبانی نظری سبکهای فرزندپروری دانلود مبانی نظری سبکهای فرزندپروری پیشینه تحقیق سبکهای فرزندپروری ادبیات نظری سبکهای فرزندپروری فصل دوم پایان نامه سبکهای فرزندپروری مبانی نظری و پیشینه تحقیق سبکهای فرزندپروری ادبیات و…

  • بررسی نظریه های استرس و علل و منابع آن با تاکید بر نوجوانی

    بررسی نظریه های استرس و علل و منابع آن با تاکید بر نوجوانی نظریه های استرس علل استرس منابع استرس عوامل ایجاد کننده استرس رویکردها و دیدگاه های مختلف در مورد استرس مقاله نظریه های استرس نظریه های مربوط به…

  • چارچوب نظری و پیشینه پژوهش نارسایی هیجانی

    چارچوب نظری و پیشینه پژوهش نارسایی هیجانی کلمات کلیدی : فصل دوم پایان نامه نارسایی هیجانی مبانی نظری نارسایی هیجانی پیشینه تحقیق نارسایی هیجانی پیشینه داخلی نارسایی هیجانی پیشینه خارجی نارسایی هیجانی پیشینه پژوهش نارسایی هیجانی پیشینه نظری نارسایی هیجانی ادبیات…

  • دانلودکارآموزی شركت صنايع چدن پارس( نت ) 60 ص

    دانلودکارآموزی شركت صنايع چدن پارس( نت ) 60 ص کلمات کلیدی : دانلودکارآموزی شركت صنايع چدن پارس( نت ) 60 ص رفتن به سایت اصلی نام فایل : کارآموزی شركت صنايع چدن پارس( نت ) 60 ص فرمت : .DOC…

  • ملاحظات خاص ایمنی، بهداشتی و زیست محیطی و روشهای کنترل آن در پروژه های عمرانی

    ملاحظات خاص ایمنی، بهداشتی و زیست محیطی و روشهای کنترل آن در پروژه های عمرانی ارزیابی عملکرد HSE سازمان ارزیابی عملکرد HSE پیمانکاران الزامات سیستم مدیریت ایمنی، بهداشت محیط‌زیست   تکنیک‌های مورد استفاده در مدیریت HSE ابزارهای مورد استفاده در مدیریت…

  • پروپوزال تاثیر نظام مدیریت دانش بر خلاقیت سازمانی

    پروپوزال تاثیر نظام مدیریت دانش بر خلاقیت سازمانی پروپوزال مدیریت دانش پروپوزال خلاقیت سازمانی استقرار مدیریت دانش در نهادهای دانش محور پیاده سازی مدیریت دانش در نهادهای دانش محور مدیریت دانش در شرکتهای ایرانی رابطه مدیریت دانش و خلاقیت سازمانی…

  • استقرار سیستم مدیریت ایمنی و بهداشت حرفه ای

    استقرار سیستم مدیریت ایمنی و بهداشت حرفه ای ایمنی و بهداشت بهداشت حرفه ای سیستم مدیریت ایمنی بهره وری واحد های صنعتی استقرار سیستم مدیریت ایمنی و بهداشت حرفه ای سیستم همکاری در فروش فایل همکاری در فروش فایل فروش…

  • مبانی نظری ارزیابی تاثیرات استراتژی های زنجیره تامین ناب و چابک

    مبانی نظری ارزیابی تاثیرات استراتژی های زنجیره تامین ناب و چابک کلمات کلیدی : زنجیره تامین ناب زنجیره تامین چابک استراتژی های زنجیره تامین ناب استراتژی های زنجیره تامین چابک ویژگی های زنجیره تامین در الگوهای ناب ویژگی های زنجیره…

  • پاورپوینت کتاب حسابداری میانه 1 تالیف دکتر مهدی مشکی - عبدالکریم مقدم

    پاورپوینت کتاب حسابداری میانه 1 تالیف دکتر مهدی مشکی - عبدالکریم مقدم پاورپوینت کتاب حسابداری میانه 1 تالیف دکتر مهدی مشکی عبدالکریم مقدم رفتن به سایت اصلی پاورپوینت کتاب حسابداری میانه 1 تالیف دکتر مهدی مشکی - عبدالکریم مقدم انتشارات پیام…

  • پاورپوینت مبانی برنامه ریزی راهبردی

    پاورپوینت مبانی برنامه ریزی راهبردی دانلود رایگان پاورپوینت مبانی برنامه ریزی راهبردی پاورپوینت مبانی برنامه ریزی راهبردی مبانی برنامه ریزی راهبردی مفهوم راهبرد مزایای مدیریت راهبردی موانع و محدودیت های برنامه ریزی راهبردی اهداف برنامه ریزی راهبردی اهداف بیست گانه…

  • پروژه برنامه نویسی مهندسی کامپیوتر با عنوان فروشگاه الکترونیکی کتاب با Asp.Net MVC

    پروژه برنامه نویسی مهندسی کامپیوتر با عنوان فروشگاه الکترونیکی کتاب با Asp.Net MVC سورس فروشگاه اینترنتی باmvc 5 فروشگاه الکترونیکی کتاب با AspNet MVC پروژه کتاب فروشی آنلاین وب سایت کتاب فروشی تحت وب سورس فروشگاه اینترنتی فروشگاه اینترنتی کتاب…

  • پرسشنامه مقیاس تاب آوری کانر- دیویدسون 2003 (cd-risc)

    پرسشنامه مقیاس تاب آوری کانر- دیویدسون 2003 (cd-risc) کلمات کلیدی : پرسشنامه استاندارد تاب آوری پرسشنامه تاب آوری کانر و دیویدسون انواع پرسشنامه تاب آوری پرسشنامه تاب آوری نوجوانان مولفه های تاب آوری کانر و دیویدسون مقیاس تاب آوری کونور…

  • پاورپوینت استاندارد حسابداري شماره 4 (ذخاير، بدهيهاي احتمالي و داراييهاي احتمالي)

    پاورپوینت استاندارد حسابداري شماره 4 (ذخاير، بدهيهاي احتمالي و داراييهاي احتمالي) دانلود رایگان پاورپوینت استاندارد حسابداري شماره 4 (ذخاير، بدهيهاي احتمالي و داراييهاي احتمالي) دانلود رایگان پاورپوینت ذخاير، بدهيهاي احتمالي و داراييهاي احتمالي پاورپوینت استاندارد حسابداري شماره 4 استاندارد حسابداري…