تحلیل صور خیال در شاهنامه فردوسی و بررسی ترکیبها و تصاویر در آن

تحلیل صور خیال در شاهنامه فردوسی و بررسی ترکیبها و تصاویر در آن

عناصر خیال در شاهنامه
شناخت تصاویر و تركیبها در شاهنامه
شناخت شیوه های تصویر سازی در شاهنامه
تنوع مجاز در شاهنامه
استعاره در شاهنامه
تشبیه در شاهنامه
فلسفه‌ زیباشناختی فردوسی در شاهنامه
بررسی صورخیال در شاهنامه فردوسی
رنگها در شاهنامه فردوسی

رفتن به سایت اصلی

دانلود پایان نامه رشته ادبیات

تحلیل صور خیال در شاهنامه فردوسی و بررسی ترکیبها و تصاویر در آن

 

چکیده:

 در این رساله كوشش پژوهنده بر این بوده است تا نشان دهد این اثر به سبب وجوه ادبی و بلاغی فراتر از یك متن منظوم است. هدف از تدوین این اثر شناخت قلمرو صورخیال، استخراج عناصر خیال در شاهنامه و شناخت تصاویر، تركیب‌ها و شیوه‌های تصویر سازی است. در این پایان نامه رفتار هنری فردوسی در شاهنامه، ساختار تصویر، تأثیر صور خیال در شاهنامه، بهره‌جویی از عناصر خیال، براعت استهلال در دایره‌ی صورخیال، مواد تصویر در شاهنامه، فلسفه‌ی زیباشناختی فردوسی در شاهنامه، تركیب‌های خیالی، رنگ‌آرایی، وصف و انواع آن نیز مورد تحلیل و بررسی قرار گرفته است. فردوسی در سرایش شاهنامه از دو عنصر هنری استعاره‌ و كنایه بیش از دیگر عناصر بهره‌ برده است. استعاره، خصیصه‌ی‌ اصلی سبك فردوسی است از میان اقسام استعاره، استعاره‌ی مصرّحه بیشترین كاربرد را دارد. بسآمد بالای كنایه در شاهنامه نشانه‌ی گستردگی دایره‌ی واژگان شاعر و چیرگی او برزبان فارسی است. از میان انواع تشبیه گرایش فردوسی به تشبیه بلیغ بیشتر است. امّا مجاز در شاهنامه از تنوّع بسیاری برخوردار است. منطق فردوسی در سرودن شاهنامه چنین است كه او جهان پیش از خود را با زبان هنری بازسازی كرده است. 

 

 

 

 

کلمات کلیدی:

مجاز

تشبیه

استعاره

صورخیال

علوم بلاغی

شاهنامه‌ فردوسی

 

 

 

 

مقدمه:

       بدون تردید هیچ یک از آثار منظوم جهان را نمی توان یافت که همانند شاهنامه در اعماق روح و جان ملّتی اثری جاودانه گذاشته باشد . هیچ ایرانی نیست که این اثر شگرف را به دقّت خوانده و انگشت تحیّر به دندان نگزیده و از صمیم قلب ، بر روان فردوسی درود نفرستاده  باشد.      « شاهنـامه که یک حماسـۀ ایـرانی اسـت درحـدود شصـت هزار بیـت دارد و گـوینـدۀ آن ،  فردوسی ، که مسلّط بر تاریخ حماسۀ ملی ایران و خود چکیده و نمایندۀ جامع آن می باشد بایـد به نام پدر ادبیّات ایران ستوده شود  .»     شاهـنامه یا نامه ی شهـریاران ، به ظاهـر تاریخ ایـران است که از کیومـرث ، نخـستین شاه ، تا یزدگـرد شهریـار ،  بازپسیـن  شـاه  ساسانی را در بـر می گیـرد ،  امّا در حقـیقت  داسـتان هـا  و  افسـانه های ملّی و  به  عبـارت بهـتر اسطـوره و داسـتان و تاریـخ است . مجموعه ی منسجمی از اساطیـر باستـانی و روایـات تاریـخ سنـّتـی و داسـتان های پـهلـوانی اسـت که سرگـذشـت اقـوام ایرانی را در چهارچوب آرمان ملّی منعکس می سازد و شهریاران و پهـلوانان نماینده ی شـخصّـیت انسان ایرانی و ایستادگی و نبرد غم و شادی او و نیک بختی و تیره روزی او به شمار می رود .

 

   « شاهنامه حماسۀ داد و قانون است . حماسۀ مقاومت بی تزلّزل در مقابل هر چه اهریـمنی است . حس غروری که درشاهنامه هست همان اندازه که به پیروزی های مادّی تکیه دارد به پیروزی های معنوی هم پیوسته است و برای همیشه زنده خواهد ماند  .»      شاهنامه دستآورد کوشش و جوشش فردوسی در سرتاسر زندگی است . اندیشه ، هـنر ، ادراک ، میهن پرستی ، آزادگی عامل پیدایش شاهنامه شده است ، اثری که سرشار از روح و زندگی اسـت و بازتاب شرافتمندی و سربلندی ملّتی بزرگ . مقام شعری و هنری شاهنامه به قدری بلند است که اگر از جامه ی زبان فارسی عاری و به زبان  دیگری ترجمه  شود ، باز کتابی بزرگ و دارای مقام هـنری بلند خواهد بود .     « شـاهنـامه مجموعه ی سـروده هایی است که در آن تصاویری از : صلح ، رزم ، بزم ، طبیعت و جنبه های گوناگون زندگـی به چشم می خـورد  .  فردوسـی به جهـت دسـت داشتـن برگستره ی پهناوری از واژگـان ، نمایـش حالت ها  و لحظه ها را آن چنان ساده و روان بیان می دارد که گویی انسـان در جریان حوادث ، حضوری پویا و مستـمر دارد . او به وصف هایش جان  می بخشد و با این که بیشتر تصاویر او از دیدگاه حماسی نقش پذیرفته و با اساطیر آمیخته اند ، با زندگـی واقعـی پیوندی تنگاتنگ و جدانشدنی دارند  .»

 

   

 

 

 

 

فهرست مطالب

 

بخش نخست – پیش درآمد

 

فصـل اوّل   دانای توس

شاهنامه

 

فصل دوّم عـلـوم بـلاغـی

فصاحت و بلاغت

هدف علوم بلاغی

اهمّیّت بلاغت

بلاغت پس از اسلام

الف) قرن اوّل هجری

ب) قرن دوّم و سوّم و چهارم هجری

ج) قرن پنجم هجری

نخستین آثار مستقل در بلاغت فارسی

ترجمان البلاغه

حدائق السّحر فی دقائق الشعر

المعجم فی معاییر اشعار العجم

تعریف علم بیان

مؤسّس بیان

فایده ی علم بیان

 

بخش دوم   صـور خـیـال

 

فصل اول   تشبیه

ارکان تشبیه

ب) اقسام تشبیه به اعتبار ادات تشبیه

ج) اقسام تشبیه به اعتبار وجه شبه

۱- انواع تشبیه از نظر ذکر یا عدم ذکر وجه شبه

۲- انواع تشبیه از نظر مفرد یا مرکّب بودن وجه شبه

تشبیه تمثیل

دیدگاه تشبیه گرایان درباره ی تمثیل

شیوه ی تشخیص تمثیل از دیدگاه دکتر شفیعی

دیدگاه استعاره گرایان درباره ی تمثیل

عبدالقاهر جرجانی و تمثیل

۳- انواع تشبیه از نظر حسّی، عقلی و تخییلی بودن وجه شبه

زاویه ی تشبیه

د) اقسام تشبیه به اعتبار طرفین تشبیه

۱- از نظر محسوس یا معقول بودن طرفین

تشبیه وهمی و خیالی

۲- از نظر مفرد یا مرکّب بودن طرفین

الف) مفرد به مفرد

۱- مفرد مجرّد به مفرد مجرّد

۲- مفرد مجرّد به مفرد مقیّد

۳- مفرد مقیّد به مفرد مجرّد

۴- مفرد مقیّد به مفرد مقیّد

۳- اقسام تشبیه از نظر تعدّد طرفین

دیگر اقسام تشبیه

زیبایی تشبیه

حماسی بودن تشبیهات و تصویرهای شاهنامه

بررسی موارد تشبیه در شعر فردوسی

الف ) مواردی که در تصاویر تشبیهات شاهنامه از طبیعت گرفته شده

۱-حیوانات

۲_پرندگان

۳- درختان ، گل ها و گیـاهان

۴ _عوامل طبیعی و سماوی

 _آتش و وا بسته هایش

۷- گوهرها و سنگ های قیمتی

۸- موجودات افسانه ای (اژدها ، اهریمن ، دیو)

ب) موارد تشبیه از انسان و آن چه وابسته به انسان است

اندام و اعضای آدمی

ج) تصاویر سلاح ها و وسایل رزم

۹- فلزات

 

فصل دوم   مجاز

مجاز

۱    مجاز مرسل با علاقه ی  «حالّ و محلّ» یا  «ظرف و مظروف»

۲    مجـاز مرسل با علاقه ی  «کلّیّت و جزئیّت »   یعنی «کلّ » را بگوئیم و « جزء » را اراده کنیم یا بالعکس

ب ) جزئیّت   ذکر جزء و اراده ی کلّ

 

فصل سوم   استعاره

الف ) تعریف استعاره

فایده ی استعاره

ب)ارکان استعاره

چگونگی کاربرد استعاره در شاهنامه

ج) انواع استعاره

در آمدی بر انسان انگاری ( = تشخیص )

 

فصل چهارم   جلوه ی رنگ ها در شاهنامه ی فردوسی

رنگ سیاه

رنگ سفید

رنگ سرخ

رنگ زرد

رنگ آبی

رنگ سبز

منابع

  • پایان نامه کارشناسی مدیریت برنامه ریزی و روانشناسی با عنوان خلاقیت

    پایان نامه کارشناسی مدیریت برنامه ریزی و روانشناسی با عنوان خلاقیت خلاقیت افراد خلاق اعتماد به نفس دانلود پایان نامه کارشناسی مدیریت برنامه ریزی و روانشناسی با عنوان خلاقیت سیستم همکاری در فروش فایل فایلینا همکاری در فروش فروش فایل…

  • مقاله كارشناسی الكترونیك با عنوان دوربین های مدار بسته

    مقاله كارشناسی الكترونیك با عنوان دوربین های مدار بسته دوربین cctv بینایی ماشین ماشین بینایی میکرو کنترلر 8051 تصویر برداری دیجیتالی دوربین های مدار بسته دانلود مقاله دوربین های مدار بسته دانلود مقالات كارشناسی الكترونیك دانلود مقالات كارشناسی مهندسی الكترونیك…

  • بررسی استثنائات لزوم رفع ابهام در مورد معامله

    بررسی استثنائات لزوم رفع ابهام در مورد معامله ابهام در معامله ابهام در مورد معامله لزوم رفع ابهام در مورد معامله استثنائات لزوم رفع ابهام در مورد معامله موارد عدم لزوم رفع ابهام در مورد معامله دانلود پایان نامه استثنائات…

  • پروپوزال بررسی رابطه بین اختلالات شخصیتی و مدیریت بدن در بین زنان

    پروپوزال بررسی رابطه بین اختلالات شخصیتی و مدیریت بدن در بین زنان نشانه های اختلال شخصیت ویژگی های اختلال شخصیتی اختلالات شخصیتی در بین زنان مدیریت بدن در بین زنان پروپوزال اختلالات شخصیت پروپوزال اختلال شخصیت پروپوزال در مورد اختلال…

  • جایگاه و نقش سازمان ثبت اسناد و املاک کشور و بررسی جایگاه دفاتر اسناد رسمی در ایران

    جایگاه و نقش سازمان ثبت اسناد و املاک کشور و بررسی جایگاه دفاتر اسناد رسمی در ایران کلمات کلیدی : تحولات ثبت الکترونیکی نهادهای رسمی ثبت اسناد  تحقیق در مورد ثبت اسناد  نقش کاداستر در تثبیت مالکیت و بهبودا منیت…

  • ارسطو و فن شعر

    ارسطو و فن شعر ارسطو فن شعر دانلود مقالات رشته ادبیات دانلود مقاله فن شعر ارسطو دانلود مقاله ارسطو و فن شعر دانلود مقالات رشته ادبیات فارسی دانلود پایان نامه فن شعر ارسطو دانلود پایان نامه ارسطو و فن شعر…

  • بررسی تصفیه فیزیکی و شیمیایی روغن ترانسفورماتور

    بررسی تصفیه فیزیکی و شیمیایی روغن ترانسفورماتور تصفیه روغن روغن ترانسفورماتور احیای شیمیایی روغن روغن در ترانسفورماتورها بررسی ویژگیهای روغن ترانسفورماتور نحوه تصفیه روغن ترانسفورماتور تصفیه فیزیکی روغن ترانسفورماتور تصفیه شیمیایی روغن ترانسفورماتور رفتن به سایت اصلی دانلود پایان نامه مهندسی…

  • بررسی مفهومی و جایگاه حقوق اتباع خارجی در اسناد بین المللی

    بررسی مفهومی و جایگاه حقوق اتباع خارجی در اسناد بین المللی قواعد بین المللی حقوق بشر وضعیت حقوقی اتباع بیگانه حقوق بیگانگان در منابع حقوق بین الملل جایگاه حقوق بیگانگان در اسناد بین المللی حقوق بشر پایان نامه حقوق اتباع…

  • تحلیل محیط داخلی و بین المللی دکتر فخر الدین معروفی

    تحلیل محیط داخلی و بین المللی دکتر فخر الدین معروفی تحلیل محیط داخلی و بین المللی دکتر فخر الدین معروفی رفتن به سایت اصلی تحلیل محیط داخلی و بین المللی دکتر فخر الدین معروفی دست نویس دانشجو از مطالب کامل…

  • پرسشنامه بررسی رابطه اخلاق ترافیک شهروندی و عدم رعایت قوانین رانندگی

    پرسشنامه بررسی رابطه اخلاق ترافیک شهروندی و عدم رعایت قوانین رانندگی اخلاق شهروندی اخلاق ترافیک شهروندی پرسشنامه میزان تخلفات رانندگی پرسشنامه اخلاق شهروندی پرسشنامه اخلاق ترافیک شهروندی پرسشنامه علل بروز مشکلات ترافیکی پرسشنامه علل بروز مشکلات ترافیکی در شهر رفتن…

  • پاورپوینت فصل ششم کتاب مدیریت سرمایه گذاری جونز ترجمه تهرانی و نوربخش با موضوع تئوری پرتفلیو (ویرایش جدید)

    پاورپوینت فصل ششم کتاب مدیریت سرمایه گذاری جونز ترجمه تهرانی و نوربخش با موضوع تئوری پرتفلیو (ویرایش جدید) دانلود پاورپوینت فصل ششم کتاب مدیریت سرمایه گذاری تألیف چارلز پی جونز ترجمه دکتر تهرانی و دکتر نوربخش با موضوع تئوری پرتفلیو…

  • ارزیابی علل بر ازدیاد مطالبه های غیرجاری در نظام بانکی کشور

    ارزیابی علل بر ازدیاد مطالبه های غیرجاری در نظام بانکی کشور مطالبه های غیر جاری مطالبات غیر جاری چیست تعریف تسهیلات غیرجاری مطالبات بانکی چیست افزایش مطالبه های غیرجاری عوامل موثر بر افزایش مطالبه های غیرجاری علل تاثیرگذار بر افزایش…

  • پاورپوینت اخلاق در رسانه های ورزشی

    پاورپوینت اخلاق در رسانه های ورزشی کلمات کلیدی : دانلود پاورپوینت اخلاق در رسانه های ورزشی اخلاق در رسانه های ورزشی تحقیق اخلاق در رسانه های ورزشی نظریات بنیادین اخلاق و رسانه مکاتب فلسفی اخلاق در رسانه رسانه ها و…

  • پاورپوینت تأثیر محیط گرم بر فعالیت های ورزشی

    پاورپوینت تأثیر محیط گرم بر فعالیت های ورزشی کلمات کلیدی : دانلود پاورپوینت تأثیر محیط گرم بر فعالیت های ورزشی تأثیر محیط گرم بر فعالیت های ورزشی ما چگونه تغییر دمای بدن را حس می کنیم بافت هایی که باعث…

  • فصل دوم پایان نامه و پیشینه نظری رغبت شغلی

    فصل دوم پایان نامه و پیشینه نظری رغبت شغلی کلمات کلیدی : فصل دوم پایان نامه رغبت شغلی مبانی نظری رغبت شغلی پیشینه تحقیق رغبت شغلی پیشینه داخلی رغبت شغلی پیشینه خارجی رغبت شغلی پیشینه پژوهش رغبت شغلی پیشینه نظری…

  • سیستم های اتوماسیون اداری

    سیستم های اتوماسیون اداری سیستم های اداری ایجاد ارتباط و بهبود ارتباطات سیستم های اتوماسیون اداری سیستم همکاری در فروش فایل همکاری در فروش فایل همکاری در فروش فروش فایل fileina فروشگاه ساز فایل فروشگاه فایل خرید مقاله و تحقیق…

  • پروپوزال نقش مدیریت انتظامی در کنترل پدیده بد حجابی منطقه دو تهران

    پروپوزال نقش مدیریت انتظامی در کنترل پدیده بد حجابی منطقه دو تهران پروپوزال کنترل پدیده بدحجابی پروپوزال کنترل بدحجابی در تهران پروپوزال کنترل بد حجابی در منطقه دو تهران نقش مدیریت انتظامی در کنترل پدیده بد حجابی تاثیر اقدامات ایجابی…

  • ابعاد و عوامل موثر بر بهزیستی روان شناختی

    ابعاد و عوامل موثر بر بهزیستی روان شناختی بهزیستی روان شناختی ابعاد بهزیستی روان شناختی عوامل موثر بر بهزیستی روان شناختی تحقیق بهزیستی روان شناختی ابعاد و عوامل موثر بر بهزیستی روان شناختی رفتن به سایت اصلی دانلود تحقیق رشته…

  • بررسی وضعیت صنعت داروسازی ایران

    بررسی وضعیت صنعت داروسازی ایران چگونگی شکل گیری تولیدات داروئی کشور وضعیت صنعت داروسازی ایران دانلود مقاله بررسی وضعیت صنعت داروسازی ایران ضعف های درون سازمانی موجود در صنعت داروسازی ایران همکاری در فروش فایل همکاری در فروش فروش فایل…

  • پاورپوینت بررسی آلودگی های محیطی در مواد غذائی

    پاورپوینت بررسی آلودگی های محیطی در مواد غذائی پاورپوینت بررسی آلودگی های محیطی در مواد غذائی پاورپوینت آلودگی های محیطی در مواد غذائی تحقیقآلودگی های محیطی در مواد غذائی هورمون های موجود در مواد غذائی چگونگي آلودگي مواد غذايي در…

  • دانلود پرسشنامه ارتقاء سبک های نوین رهبری مالی

    دانلود پرسشنامه ارتقاء سبک های نوین رهبری مالی کلمات کلیدی : پرسشنامه رهبری مالی پرسشنامه ارتقاء رهبری مالی پرسشنامه سبک های رهبری پرسشنامه سبک های نوین رهبری مالی پرسشنامه ارتقاء سبک های نوین رهبری مالی رفتن به سایت اصلی معرفی…

  • پاورپوینت ماتریس ارزیابی موقعیت و اقدام استراتژیک (SPACE)

    پاورپوینت ماتریس ارزیابی موقعیت و اقدام استراتژیک (SPACE) دانلود پاورپوینت ماتریس ارزیابی موقعیت و اقدام استراتژیک (SPACE) ماتریس ارزیابی موقعیت و اقدام استراتژیک (SPACE) نمونه استراتژی ها ماتریس SPACE تجزیه و تحلیل و تشكیل ماتریس SPACE برای شناخت استراتژی كلی…

  • چارچوب نظری و پیشینه پژوهش شادکامی

    چارچوب نظری و پیشینه پژوهش شادکامی مبانی نظری شادکامی دانلود مبانی نظری شادکامی پیشینه تحقیق شادکامی ادبیات نظری شادکامی فصل دوم پایان نامه شادکامی مبانی نظری و پیشینه تحقیق شادکامی ادبیات و مبانی نظری شادکامی رفتن به سایت اصلی دانلود…

  • مقاله مدیریت ریسك

    مقاله مدیریت ریسك ریسك مدیریت ریسك ارتقای اثربخشی سازمانها دانلود مقاله مدیریت ریسك سیستم همکاری در فروش فایل همکاری در فروش فایل همکاری در فروش فروش فایل خرید پایان نامه رشته مدیریت fileina فروشگاه ساز فایل فروشگاه فایل خرید مقاله…

  • مبانی نظری و پیشینه تحقیق هزینه یابی بر مبنای فعالیت در بیمارستان

    مبانی نظری و پیشینه تحقیق هزینه یابی بر مبنای فعالیت در بیمارستان مبانی نظری هزینه یابی بر مبنای فعالیت در بیمارستان دانلود مبانی نظری هزینه یابی بر مبنای فعالیت در بیمارستان پیشینه تحقیق هزینه یابی بر مبنای فعالیت در بیمارستان…

  • پرسشنامه وفاداری مشتری و نقش طول رابطه

    پرسشنامه وفاداری مشتری و نقش طول رابطه پرسشنامه وفاداری مشتری پرسشنامه هزینه های انتقال پرسشنامه طول رابطه مشتری رفتن به سایت اصلی دانلود پرسشنامه پایان نامه رشته مدیریت پرسشنامه وفاداری مشتری و نقش طول رابطه     * با قیمت دانشجویی، ارزان و مناسب :)- * نوع…

  • انقلاب اسلامی و نهضت مشروطیت

    انقلاب اسلامی و نهضت مشروطیت نهضت مشروطیت انقلاب اسلامی ایران دانلود مقاله انقلاب اسلامی و نهضت مشروطیت بررسی شرایط اجتماعی سیاسی ایران و جهان در دوران منتهی به مشروطیت بررسی نقش اقشار مختلف در جریان منتهی به مشروطیت تفاوتهای ماهوی…

  • بررسی عوامل اجتماعی، اقتصادی مؤثر بر گرایش به اعتیاد به مواد مخدر

    بررسی عوامل اجتماعی، اقتصادی مؤثر بر گرایش به اعتیاد به مواد مخدر عوامل اعتیاد به مواد مخدر عوامل گرایش به اعتیاد به مواد مخدر بررسی عوامل اجتماعی اعتیاد به مواد مخدر بررسی عوامل اقتصادی اعتیاد به مواد مخدر دانلود مقاله…

  • پایان نامه کارشناسی دینی عربی با عنوان مهلکات لطیفه ربانی دل و درمان آن ها

    پایان نامه کارشناسی دینی عربی با عنوان مهلکات لطیفه ربانی دل و درمان آن ها بد زبانی آفات زبان امراض باطنی درمان بیماری های باطن دانلود پایان نامه کارشناسی دینی عربی با عنوان مهلکات لطیفه ربانی دل و درمان آن…

  • بررسی ابعاد و پیامدهای رفتار شهروندی سازمانی با نگاهی به آینده آن

    بررسی ابعاد و پیامدهای رفتار شهروندی سازمانی با نگاهی به آینده آن رفتار شهروندی سازمانی ابعاد رفتار شهروندی سازمانی پیامدهای رفتار شهروندی سازمانی آینده رفتار شهروندی سازمانی اهمیت رفتار شهروندی سازمانی تحقیق رفتار شهروندی سازمانی چهارچوب های رفتار شهروندی سازمانی…